Έτσι αναπτύσσεται το έμβρυο
Ας δούμε λοιπόν ποια είναι η ανάπτυξη του εμβρύου μήνα-μήνα:
1ος μήνας. Προς το τέλος του μήνα το έμβρυο είναι μικροσκοπικό, μικρότερο κι από κόκκο ρυζιού. Σύντομα ωστόσο θα αρχίσουν να σχηματίζονται ο νευρικός σωλήνας, η καρδιά, η πεπτική οδός, τα αισθητήρια όργανα και οι εκφύσεις των άκρων (ποδιών και χεριών).
2ος μήνας. Στο τέλος του μήνα το έμβρυο μοιάζει περισσότερο με ανθρώπινο πλάσμα, έχει μήκος περίπου 3 εκατοστά από το κεφάλι ως τους γλουτούς και ζυγίζει περίπου 10 γραμμάρια. Η καρδιά του χτυπάει, ενώ στα χέρια και τα πόδια του εμφανίζονται απαρχές δαχτύλων. Οι χόνδροι αρχίζουν να αντικαθιστώνται από οστά.
3ος μήνας. Στο τέλος του μήνα το έμβρυο έχει μήκος 6-7,5 εκατοστά και βάρος περίπου 32 γραμμάρια. Το κυκλοφορικό και το ουροποιητικό σύστημα λειτουργούν και το συκώτι παράγει χολή. Παρόλο που τα αναπαραγωγικά όργανα έχουν αναπτυχθεί, το φύλο είναι δύσκολο να διακριθεί.
4ος μήνας. Στο τέλος του μήνα το έμβρυο έχει μήκος 10 εκατοστά, τρέφεται πια από τον πλακούντα και αναπτύσσει αντανακλαστικά όπως το πιπίλισμα. Εμφανίζονται εκφύσεις δοντιών, ενώ τα δάχτυλα των ποδιών και των χεριών διαγράφονται εμφανώς. Πλέον έχει ανθρώπινη όψη.
5ος μήνας. Στο τέλος του μήνα το έμβρυο έχει μήκος 25 εκατοστά και γίνεται αισθητή η παρουσία του στη μητέρα του. Το σώμα του καλύπτεται από απαλό χνούδι, τα μαλλιά αρχίζουν να αναπτύσσονται στο κεφάλι του και εμφανίζονται φρύδια και λευκές βλεφαρίδες. Το έμβρυο καλύπτεται τώρα από μια προστατευτική στρώση εμβρυονικού σμήγματος.
6ος μήνας. Στο τέλος του μήνα το έμβρυο έχει μήκος περίπου 32 εκατοστά και ζυγίζει περίπου 800 γραμμάρια. Το δέρμα του είναι λεπτό και γυαλιστερό. Τα αποτυπώματα των δαχτύλων είναι εμφανή, ενώ τα βλέφαρά του αρχίζουν να ανοίγουν και να παρουσιάζονται τα μάτια του.
7ος μήνας. Στο τέλος του μήνα το έμβρυο ζυγίζει περίπου 1,5 κιλό, με αποτέλεσμα ο όγκος του αμνιακού υγρού που γεμίζει τη μήτρα και η λειτουργία του πλακούντα να αρχίζουν να ελαττώνονται. Τώρα αρχίζει να εναποτίθεται λίπος στο έμβρυο. Μπορεί πλέον να πιπιλίζει το δάχτυλο του, να έχει λόξιγκα και να κλαίει, ενώ αντιλαμβάνεται τη γλυκιά και την ξινή γεύση.
8ος μήνας. Στο τέλος του μήνα έχει μήκος περίπου 45 εκατοστά και βάρος 2,5 κιλά. Η ανάπτυξη του εγκεφάλου είναι μεγάλη, ενώ το έμβρυο βλέπει και ακούει. Οι πνεύμονες είναι ακόμα ανώριμοι.
9ος μήνας. Στο μήκος του εμβρύου προστίθενται 5 εκατοστά και στο βάρος του 1 κιλό. Ένα μέσο μωρό έχει ύψος 50 εκατοστά και βάρος 3,5 κιλά στο τέλος της εγκυμοσύνης. Οι πνεύμονες του είναι ώριμοι και, επειδή είναι πλέον περιορισμένο στη μήτρα, το έμβρυο μοιάζει λιγότερο δραστήριο.
Η πρώτη του κίνηση
Το έμβρυο θα αρχίσει να κινείται μέσα στη μήτρα σας από την 7η εβδομάδα της ενδομήτριας ζωής του. Ωστόσο, είναι ακόμη πολύ μικρό κι έτσι οι κινήσεις του δεν φτάνουν μέχρι τα τοιχώματα της μήτρας ώστε να τις αισθανθείτε. Πρέπει λοιπόν να περιμένετε μερικές εβδομάδες ακόμη.
Τα περισσότερα μωράκια αρχίζουν να κάνουν κινήσεις που μπορεί να αντιληφθείτε συνήθως μεταξύ 16ης και 18ης εβδομάδας της εγκυμοσύνης. Αυτά τα πρώτα σκιρτήματά του ονομάζονται «εμβρυϊκές κινήσεις». Έχετε όμως υπόψη ότι υπάρχει περίπτωση να μην αντιληφθείτε την κίνηση του μωρού στο διάστημα αυτό. Μπορεί να σας διαφεύγουν οι κινήσεις του λόγω της θέσης του, αν δηλαδή κλοτσάει προς τα μέσα αντί να κλοτσά προς τα έξω, ή επειδή εσείς κινείστε πολύ και έχετε κάποια έντονη δραστηριότητα οπότε δεν αισθάνεστε το μωρό.
Επίσης, κάποια μωράκια αποφασίζουν να κινηθούν όταν η μαμά τους κοιμάται. Σε μια δεύτερη ή τρίτη εγκυμοσύνη, συνήθως οι πρώτες κινήσεις του εμβρύου γίνονται νωρίτερα αντιληπτές από τη μέλλουσα μαμά γιατί είναι πιο έμπειρη και τις αναγνωρίζει ευκολότερα και, επιπλέον, οι μύες της μήτρας είναι πιο χαλαροί, γεγονός που τη διευκολύνει να νιώσει την κίνηση.
Μια ξεχωριστή αίσθηση
Αν ρωτήσετε 50 διαφορετικές γυναίκες σχετικά με το τι αισθάνθηκαν όταν αντιλήφθηκαν για πρώτη φορά το μωρό τους να κινείται, είναι πιθανόν να πάρετε 50 διαφορετικές απαντήσεις.
Οι εμβρυϊκές κινήσεις μοιάζουν με φτερούγισμα ή σαν την κίνηση ενός μικρού ψαριού μέσα στη χούφτα σας. Μεταξύ 24ης - 28ης εβδομάδας το έμβρυο περνά την πιο δραστήρια φάση της ενδομήτριας ζωής του, αλλά και πάλι είναι λίγες οι κινήσεις του που μπορείτε να νιώσετε. Κάποια στιγμή και καθώς περνούν οι εβδομάδες μπορεί να αισθανθείτε κινήσεις σε διάφορα σημεία της κοιλιάς σας. Το πιθανότερο είναι να πρόκειται για κινήσεις των χεριών και των ποδιών του εμβρύου.
Όσο περνούν οι εβδομάδες η κίνηση αυτή γίνεται εντονότερη, με αποτέλεσμα κατά τους τελευταίους μήνες της εγκυμοσύνης να παίρνει τη μορφή κλοτσιάς. Προς το τέλος της κύησης κι όσο μεγαλώνει το έμβρυο λιγοστεύει ο χώρος στον οποίο μπορεί να κινηθεί, οπότε οι κινήσεις του γίνονται όλο και λιγότερες. Αυτήν την περίοδο ίσως αισθανθείτε ακόμη και πόνο κατά την κίνηση του μωρού σας. Αυτό οφείλεται στις συσπάσεις που κάνει η μήτρα καθώς ερεθίζεται από την κίνηση του εμβρύου, ενώ μπορεί το μεγάλο πλέον έμβρυο να πιέζει διάφορα όργανα όπως το ήπαρ, η χολή, η ουροδόχος κύστη.
Γιατί κλοτσάς, μωρό μου;
Αρκετές κινήσεις του εμβρύου είναι αυτόματες, αντανακλαστικές και δεν αποτελούν αντίδραση σε κάποιο ερέθισμα. Άλλες φορές πάλι κινείται αντιδρώντας σε εξωτερικά ερεθίσματα, όπως για παράδειγμα ένας απότομος και δυνατός ήχος ή ένα τρυφερό χάδι στην κοιλιά σας.
Έχει επίσης αποδειχτεί ότι οι κινήσεις του είναι πιο έντονες όταν είστε ανήσυχη ή αγχωμένη, γιατί το μωρό μπορεί να αισθανθεί άβολα αφού όταν αγχώνεστε επιταχύνεται ο καρδιακός ρυθμός, συσπώνται οι μύες της μήτρας οπότε το επηρεάζουν και αυξάνονται οι παλμοί της καρδούλας του. Αλλά και όταν τρομάξετε ή συγχιστείτε, εκκρίνεται απότομα μεγάλη ποσότητα αδρεναλίνης στον οργανισμό σας με αποτέλεσμα η ουσία αυτή να δημιουργεί αναστάτωση και στο έμβρυο.
Από τα εγκεφαλικά κύτταρα (τα οποία επηρεάζονται άμεσα από τα επίπεδα των ορμονών) εξαρτώνται οι συναισθηματικές αντιδράσεις που θα επιδείξει το μωρό αφού γεννηθεί και σε όλη τη ζωή του. Γι' αυτό σε όλη τη διάρκεια της κύησης φροντίστε να παραμένετε ψύχραιμες και να αποφεύγετε τις καταστάσεις που σας αγχώνουν. Αν εκνευριστείτε με κάτι, ακουμπήστε το χέρι σας στην κοιλιά και προσπαθήστε να επικοινωνήσετε με το μικρό σας. Έτσι θα ηρεμείτε κι εσείς κι αυτό μαζί σας.